Po rozpatrzeniu licznych poprawek Senatu w dniu 12 maja Sejm RP przyjął ustawę dotyczącą refundowania leków, środków spożywczych oraz wyrobów medycznych. Zastanawia jednak fakt, że podczas prac senackich, sejm zmienił zdanie akceptując rozwiązania proponowane przez społeczeństwo.
Na pochwałę zasługuje sama forma pracy i debaty nad ustawa Senatu. Całość rozpatrywano bez pośpiechu, przeprowadzano liczne konsultacje z komisjami zdrowia, ustawodawczą i narodową na podstawie opinii Biura Analiz i Dokumentacji Kancelarii Senatu na temat zgodności z Konstytucją. Ustawa teraz trafi do Prezydenta RP, który może ją zawetować, odesłać do Trybunału Konstytucyjnego bądź też podpisać.
Stanowisko BCC
BCC skierowało do Prezydenta Bronisława Komorowskiego wniosek o rozpatrzenie ustawy w trybie prewencyjnym przez Trybunał Konstytucyjny.
Podczas prac parlamentarnych, głównie w Senacie RP zostało przyjętych kilka poprawek postulowanych przez BCC i stronę społeczną takich jak usunięcie zapisu dotyczącego 3% podatku refundującego, podziału ogólnego ryzyka oraz ograniczenia paybacku do 50 %, warunków zawierania między NFZ a aptekami umów refundacyjnych, wprowadzania etapami wysokości marży hurtowej, ogólnego sposobu egzekwowania należności oraz nakładania administracyjnych kar oraz możliwości i trybu odwołania się przez osobę prowadzącą aptekę od decyzji pokontrolnych NFZ oraz Inspekcji Farmaceutycznej
Zmieniono także przepisy dotyczące zawierania umów między lekarzami a NFZ w zakresie wypisywania leków refundowanych. Dla przedsiębiorców niezwykle istotne jest to, że został z ustawy usunięty zapis dotyczący 3% podatku refundacyjnego, ponieważ był on sprzeczny z Konstytucją.
Dzięki ustawie dojdzie to licznych i istotnych zmian w systemie dystrybucji lekarstw, co wpłynie znacznie na relacje między rynkiem aptecznym a podmiotami działającymi w branży farmaceutycznej, prawdopodobnie wywołując skutki społeczno- ekonomiczne.
Przepisy wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2012 roku, jednak już teraz przedsiębiorcy są zmuszeni podjąć szereg decyzji dotyczących ich funkcjonowania w nowym, obowiązującym systemie. Decyzje te dotyczą ustalenia cen leków refundowanych praz ukształtowaniu zupełnie nowych relacji z hurtowniami oraz aptekami.
Mimo wprowadzonych zamian, ustawa wcale nie została zupełnie w pełni poprawiona w kwestii jej zgodności z Konstytucją RP. Istnieją całkiem realne obawy, że ustawa uderzy nie tylko w wolny rynek, ale także w pacjentów. Prośba BCC o skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego jest cały czas aktualna, ponieważ zawiera ona przepisy zezwalające na ingerencję państwa w system refundacji na rynku leków. Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie sztywnych marż oraz cen na leki refundowane a co za tym idzie zakaz reklam punktów aptecznych i aptek jest całkowicie sprzeczny z obowiązującymi w Polsce zasadami wolnego rynku i prowadzenia swobodnie działalności gospodarczej.
Dotyczą one zupełnie nowych regulacji oraz barier prawnych i administracyjnych, wprowadzenia sztywnych marż, które naruszają swobodę gospodarczą i konkurencyjną, określenia limitu na refundację leków w wysokości 17% oraz systemu kar nakładanych na przedsiębiorców, zupełnie nieadekwatnych do szkodliwości społecznej popełnionego czynu.
Czy ustawa doprowadzi do wzrostu cen leków, ograniczy ich dostępność i znacznie pogorszy warunki funkcjonowania rynku leków oraz przedsiębiorców w branży farmaceutycznej? Czas pokaże.